1. Megapixel thực chất là gì?

Mọi bức ảnh kỹ thuật số đều được tạo thành từ vô số điểm ảnh nhỏ gọi là pixel. Một megapixel đơn giản là một triệu pixel. Vì vậy một chiếc máy ảnh 24 megapixel tạo ra những bức ảnh gồm khoảng 24 triệu điểm ảnh. Con số này mô tả lượng thông tin mà cảm biến có thể ghi lại trong một khung hình, nghĩa là nó nói về số lượng chứ không nói về chất lượng của từng điểm ảnh đó.

Cách tính megapixel của một bức ảnh rất giống cách tính diện tích một căn phòng. Bạn nhân chiều dài với chiều rộng của ảnh tính bằng pixel, sau đó chia kết quả cho một triệu. Ví dụ, một bức ảnh có kích thước 3.872 pixel chiều ngang và 2.592 pixel chiều dọc sẽ có tổng cộng 10.036.224 pixel, tức khoảng 10 megapixel. Con số này chỉ mang tính tương đối vì nhà sản xuất thường làm tròn, nhưng đủ chính xác cho mọi nhu cầu thực tế. 

Cần phân biệt rõ hai khái niệm hay bị nhầm lẫn. Số megapixel mà nhà sản xuất công bố là số pixel của cảm biến, còn số megapixel của một bức ảnh cụ thể có thể nhỏ hơn nếu bạn đã cắt (crop) hoặc xuất ảnh ở kích thước thấp hơn. Hiểu được điều này là bước đầu tiên để bớt bị cuốn vào cuộc đua con số.

2. Mối quan hệ giữa độ phân giải và số megapixel

Số lượng pixel, hay còn gọi là pixel count, quyết định độ phân giải của ảnh. Tuy nhiên, thuật ngữ độ phân giải được dùng cho ba khái niệm khác nhau và việc trộn lẫn chúng là nguồn gốc của nhiều hiểu lầm.

Loại thứ nhất là độ phân giải ảnh, tức số pixel theo chiều ngang và chiều dọc của bức ảnh, chính là thứ chúng ta vừa nói đến. Loại thứ hai là độ phân giải màn hình, mô tả số điểm ảnh mà một màn hình hiển thị, ví dụ 720p tương ứng 1.280 x 720 pixel, 1080p tương ứng 1.920 x 1.080 pixel và 4K tương ứng 3.840 x 2.160 pixel. Loại thứ ba là độ phân giải in, thường được tính bằng số pixel trên mỗi inch (PPI) hoặc số chấm trên mỗi inch (DPI), với mức tham chiếu phổ biến từ 200 đến 300.

Hai con số sau đây giúp bạn hình dung rõ nhất. Thứ nhất, một màn hình 1080p chỉ có khoảng hai megapixel, và ngay cả màn hình 4K cũng chỉ khoảng 8,3 megapixel. Nghĩa là khi xem một bức ảnh 24 megapixel trên màn hình, bạn chỉ đang nhìn thấy một phần nhỏ số điểm ảnh gốc, phần còn lại bị thu nhỏ đi. Thứ hai, với mức in 300 PPI, một bức ảnh 24 megapixel (khoảng 6.000 x 4.000 pixel) đủ để in ở kích thước khoảng 20 x 13 inch, tương đương 51 x 34 cm, mà vẫn sắc nét. Ở mức 200 PPI, kích thước in còn lớn hơn nữa, và người xem thường đứng xa tranh in lớn nên mắt không thể phân biệt từng điểm ảnh. Điều đó cho thấy ngay cả máy 12 megapixel cũng đủ cho những bản in cỡ A3 trở lên.

Nếu muốn biết kích thước thật của ảnh, bạn có thể xem trong bảng siêu dữ liệu (metadata) của Lightroom hoặc phần mềm tương tự như Capture One. Với ảnh đã cắt, phần mềm sẽ hiển thị kích thước sau khi cắt bên dưới kích thước gốc. Chỉ cần thêm một chiếc máy tính bỏ túi là bạn tự quy đổi ra megapixel được.

3. Nhiều megapixel hơn có đồng nghĩa với ảnh đẹp hơn?

Câu trả lời ngắn gọn là không. Một chiếc máy có nhiều megapixel hơn không tự động tạo ra ảnh chất lượng tốt hơn. Chất lượng ảnh trước hết đến từ ba yếu tố mà chính người chụp kiểm soát: lấy nét chuẩn, phơi sáng chính xác và bố cục đúng ngay từ lúc chụp.

Về lấy nét, dù ngày nay có rất nhiều công cụ làm nét hậu kỳ, một bức ảnh bị out nét ngoài ý muốn sẽ không bao giờ tốt bằng bức ảnh đã nét sẵn từ đầu. Về phơi sáng, ảnh bị thừa sáng hoặc thiếu sáng nặng luôn mất chất lượng khi phục hồi ở hậu kỳ, kể cả khi bạn chụp định dạng RAW. Về bố cục, mỗi lần cắt ảnh là bạn bỏ đi một phần pixel. Nếu in bản đã cắt và bản chưa cắt ở cùng kích thước, bản chưa cắt thường tốt hơn vì có nhiều pixel hơn để lấp đầy trang in.

Tất nhiên thiết bị vẫn có ảnh hưởng nhất định đến chất lượng ảnh, nhưng ảnh hưởng đó đến từ các yếu tố khác ngoài megapixel. Chất lượng ống kính là một yếu tố lớn: vật liệu và cấu tạo của các ống kính đắt tiền giúp ảnh sắc nét hơn, ít quang sai hơn, đó là lý do vì sao giới chuyên nghiệp và nhiều người chơi nghiêm túc đầu tư vào ống kính. Kích thước cảm biến cũng rất quan trọng. Cảm biến lớn thu được nhiều ánh sáng hơn, cho độ nhạy sáng tốt hơn, dải tương phản rộng hơn và thường đi cùng nhiều pixel hơn, nên ghi lại được nhiều chi tiết hơn. Cần phân biệt: cảm biến lớn mang lại lợi thế về chất lượng chứ không phải con số megapixel đơn thuần, vì nhồi nhiều pixel vào một cảm biến nhỏ khiến từng pixel nhỏ đi và thu ít sáng hơn, đó cũng là lý do ảnh chụp ở môi trường thiếu sáng của nhiều máy nhỏ mang con số megapixel lớn vẫn bị nhiễu.

Có một lợi thế thật sự của máy nhiều megapixel là khả năng cắt chặt. Nếu cùng cắt một vùng ảnh từ máy 36 megapixel và máy 12 megapixel, ảnh từ máy 36 megapixel vẫn còn nhiều pixel hơn, nên có thể in lớn hơn. Nói cách khác, càng nhiều megapixel thì càng cắt chặt được mà ảnh không xấu đi. Tuy vậy, đây không nên là lý do chính để bạn chọn mua máy. Nếu thường xuyên phải cắt rất chặt, đầu tư vào một ống kính tiêu cự dài chất lượng thường hiệu quả hơn nhiều so với tăng số megapixel.

4. Megapixel quan trọng đến mức nào

Nếu bạn không chụp thương mại và không in ảnh cỡ rất lớn, một chiếc máy ảnh megapixel cao là điều không cần thiết. Thậm chí, có thể có quá nhiều megapixel. Điều này nghe có vẻ ngược đời, nhưng sẽ rõ ràng khi nhìn vào từng giai đoạn của quy trình làm việc.

4.1 Khi chụp ảnh megapixel cao

Chụp liên tiếp (burst mode) bằng máy megapixel cao đòi hỏi bộ xử lý và bộ nhớ đệm làm việc nặng hơn nhiều so với máy megapixel thấp. Dung lượng mỗi tấm ảnh lớn khiến tốc độ chụp liên tiếp có thể giảm, tùy chất lượng máy. Máy cũng có thể phải tạm dừng để ghi dữ liệu từ bộ nhớ đệm ra thẻ nhớ trước khi cho phép bạn chụp tiếp, và trong khoảnh khắc đó bạn có thể bỏ lỡ cảnh quý giá. Với người chụp thể thao, động vật hoang dã, sự kiện hay đám cưới, tốc độ và độ ổn định khi chụp liên tiếp thường quan trọng hơn vài chục megapixel dư ra.

Ngoài ra, thẻ nhớ cũng nhanh đầy hơn, bạn cần thẻ có tốc độ ghi cao hơn và nhiều thẻ dự phòng hơn. Và toàn bộ lượng ảnh đó sẽ phải được xử lý, dẫn đến điểm tiếp theo.

4.2 Khi xử lý ảnh megapixel cao

Ảnh càng nhiều megapixel thì dung lượng tệp càng lớn. Điều này kéo theo nhu cầu lưu trữ nhiều hơn, cả thẻ nhớ lẫn ổ cứng. Ổ cứng sẽ đầy nhanh hơn, việc chép ảnh sang máy tính chậm hơn, và thao tác chỉnh sửa trên từng tệp cũng nặng hơn. Mỗi ảnh có thể chỉ chậm thêm một giây khi mở, nhưng khi phải xử lý hàng nghìn tấm thì con số này cộng dồn lại rất đáng kể.

Hãy lấy ví dụ một nhiếp ảnh gia đám cưới thường chụp hàng nghìn tấm ảnh cho mỗi buổi tiệc. Giả sử có 2.000 ảnh cần chọn lọc. Nếu mỗi ảnh mất thêm một giây để mở, tổng thời gian tăng thêm là 2.000 giây, tức khoảng 33 phút, chỉ để xem lướt lần đầu, chưa tính đến bước chọn lọc hay chỉnh sửa. Nếu máy tính của bạn đã cũ, thời gian còn kéo dài hơn nữa. Quá trình xuất ảnh, truyền tải và tải lên cũng chịu ảnh hưởng tương tự, nên mọi bước hậu kỳ đều bị tác động bởi số megapixel của ảnh. Chính vì vậy, nhiều người chuyên nghiệp có thể chủ động chọn máy 24 megapixel thay vì máy 45 megapixel để giữ quy trình nhanh gọn.

4.3 Khi đăng ảnh megapixel cao lên mạng

Trên môi trường trực tuyến, phần lớn megapixel bị lãng phí. Đa số người dùng xem ảnh qua điện thoại, nên ảnh hiển thị nhỏ đến mức hầu hết pixel không có tác dụng. Ngay cả máy tính bảng và máy tính cũng quá nhỏ để thể hiện hết một bức ảnh megapixel cao.

Hơn nữa, tất cả các nền tảng mạng xã hội đều nén ảnh. Đến khi người xem nhìn thấy, chất lượng ảnh đã bị giảm đi đáng kể. Điều đáng tiếc là ảnh lớn, nghĩa là ảnh nhiều megapixel và nhiều dung lượng, thường bị nén mạnh hơn nữa. Không chỉ mạng xã hội, khi đăng ảnh lên website bạn cũng cần thay đổi kích thước và nén ảnh để trang tải nhanh. Một thói quen phổ biến là xuất ảnh với cạnh dài khoảng 1.200 pixel, tức chỉ khoảng một megapixel, và điều này là đủ cho đa số bố cục web.

Có một nghịch lý nhỏ: máy megapixel cao ghi lại nhiều chi tiết hơn, nên dù xuất cùng kích thước 1.200 pixel, tệp ảnh từ máy 36,3 megapixel vẫn thường nặng hơn tệp từ máy 12 megapixel. Hơn nữa, ảnh hiển thị trên trang web hầu như luôn kém hơn so với trên màn hình hiệu chỉnh của chính bạn, đây là điều khó chịu nhưng là thực tế của việc đăng ảnh trực tuyến.

Vậy 16 hay 20 megapixel thì tốt hơn? Với đa số người dùng, cả hai đều hoàn toàn đủ. Chỉ có hai trường hợp bạn nên cân nhắc nhiều hơn: khi muốn in ảnh cực lớn, lớn hơn đáng kể so với khổ khoảng 40 x 20 inch (khoảng 100 x 50 cm), hoặc khi thường xuyên cắt rất chặt một phần nhỏ của bức ảnh. Nhiều nhiếp ảnh gia từng chụp hàng trăm đám cưới và hàng nghìn bộ ảnh chân dung bằng máy 12 megapixel, rồi in album cao cấp và tranh treo tường cỡ lớn mà người xem không thể đoán được ảnh đó chụp bằng máy nào.

5. Lời kết

Đừng quyết định mua máy ảnh chỉ dựa vào số megapixel. Hãy xem xét độ bền và chất lượng hoàn thiện, dải tương phản động, tốc độ chụp liên tiếp, hiệu năng ở môi trường thiếu sáng, cảm giác cầm nắm, cách bố trí menu và hệ sinh thái ống kính trước, rồi mới đến megapixel. Cảm giác khi sử dụng, mục đích chụp và phong cách cá nhân là những yếu tố rất riêng, và chiếc máy phù hợp là chiếc giúp bạn hiện thực hóa tầm nhìn của mình một cách thoải mái nhất.

Megapixel cao thật sự đáng giá khi bạn chụp thương mại, cần in rất lớn hoặc thường xuyên cắt chặt. Còn với việc chụp ảnh gia đình, du lịch, chân dung, sự kiện hay đăng ảnh lên mạng, một chiếc máy 16 đến 24 megapixel thường là điểm cân bằng tuyệt vời giữa chất lượng, tốc độ làm việc và dung lượng lưu trữ. Thậm chí, một số nhiếp ảnh gia còn xem con số megapixel khổng lồ của dòng máy mirrorless mới là điểm trừ, vì họ không muốn các tệp ảnh nặng nề làm đầy ổ cứng và làm chậm công việc. Nếu muốn ảnh đẹp hơn, hãy rèn luyện kỹ năng lấy nét, phơi sáng và bố cục trước khi nghĩ đến một chiếc máy mới.

Công Ty TNHH Phần Mềm SADESIGN

Mã số thuế: 0110083217

Liên Hệ Zalo

Liên Hệ Hotline

Liên Hệ Facebook