Ba trình duyệt di động quen mặt nhưng đang “rút ruột” dữ liệu người dùng mỗi ngày

Mới đây, một báo cáo phân tích chính sách quyền riêng tư của 15 trình duyệt di động hàng đầu trên Google Play Store do Surfshark thực hiện đã khiến giới công nghệ và người dùng phổ thông không khỏi giật mình. Kết quả cho thấy, không phải mọi trình duyệt đều “vô tư” như cách chúng ta vẫn nghĩ. Ngược lại, một số cái tên quen thuộc thậm chí còn đứng đầu danh sách về mức độ xâm phạm quyền riêng tư, thu thập dữ liệu cá nhân ở quy mô đáng báo động.

Trước khi đi vào từng cái tên cụ thể, cần hiểu rõ một điều: trong thế giới số hiện đại, dữ liệu cá nhân đã trở thành một loại tài nguyên có giá trị không kém dầu mỏ. Mọi hành vi của người dùng  từ việc bạn gõ gì vào thanh tìm kiếm, đọc bài viết nào lâu hơn, ở đâu, vào thời điểm nào đều có thể được chuyển hóa thành dữ liệu.

Với các công ty công nghệ, dữ liệu không chỉ giúp cải thiện sản phẩm. Nó còn là nền tảng để xây dựng mô hình kinh doanh dựa trên quảng cáo, cá nhân hóa nội dung, định giá linh hoạt, thậm chí là dự đoán hành vi tương lai của người dùng. Vấn đề nằm ở chỗ: ranh giới giữa “cải thiện trải nghiệm” và “xâm phạm quyền riêng tư” ngày càng mờ nhạt.

Báo cáo của Surfshark không dựa trên cảm tính hay suy đoán, mà phân tích trực tiếp các chính sách quyền riêng tư được công bố chính thức trên Google Play Store. Điều đó có nghĩa là: những gì được nêu ra không phải là “bí mật bị rò rỉ”, mà là những điều các ứng dụng thừa nhận đang làm chỉ là người dùng hiếm khi đọc kỹ.

Mua Tài Khoản VPN Chính Hãng Giá Rẻ

1. Các trình duyệt di động đứng đầu về “móc túi” dữ liệu

Kết quả phân tích của Surfshark cho thấy một thực tế gây sốc: những trình duyệt phổ biến nhất không đồng nghĩa với những trình duyệt tôn trọng quyền riêng tư nhất.

1.1. Yandex

Đứng đầu bảng xếp hạng là Yandex, trình duyệt phổ biến tại Nga, với mức độ thu thập lên tới 25/38 loại dữ liệu có thể. Con số này không chỉ cao, mà còn phản ánh một chiến lược khai thác dữ liệu toàn diện đến mức đáng lo ngại.

Không dừng lại ở những thông tin “cơ bản” như lịch sử duyệt web hay thông tin thiết bị, Yandex bị phát hiện thu thập hàng loạt dữ liệu mang tính cá nhân và nhạy cảm hơn. Đáng chú ý nhất là khả năng truy cập tin nhắn trong ứng dụng và các đoạn chat cá nhân một quyền mà rất ít người dùng nhận thức đầy đủ khi nhấn nút “Đồng ý”.

Trong bối cảnh thiết bị di động ngày càng được sử dụng để trao đổi công việc, trò chuyện riêng tư và lưu trữ thông tin cá nhân, việc một trình duyệt có khả năng tiếp cận nội dung tin nhắn đặt ra câu hỏi lớn về ranh giới đạo đức và trách nhiệm bảo vệ người dùng.

1.2. Microsoft Edge

Xếp ngay sau Yandex là Microsoft Edge, trình duyệt được cài sẵn trên nhiều thiết bị và ngày càng phổ biến nhờ sự hậu thuẫn từ hệ sinh thái Microsoft. Theo báo cáo, Edge thu thập 20 loại dữ liệu khác nhau, bao gồm cả quyền truy cập vào tệp tin và tài liệu lưu trữ trên thiết bị.

Với người dùng phổ thông, quyền truy cập này có thể không gây nhiều chú ý. Nhưng với những ai làm việc trong lĩnh vực sáng tạo, design, marketing hay công nghệ.

Sự nguy hiểm nằm ở chỗ: không ai biết chính xác những dữ liệu này được xử lý chi tiết đến đâu, được lưu trữ bao lâu vàcó được chia sẻ với bên thứ ba hay không, ngoài những mô tả chung chung trong chính sách quyền riêng tư.

1.3. Google Chrome

Đứng thứ ba trong danh sách là Google Chrome, trình duyệt di động phổ biến nhất thế giới, với mức thu thập 19 loại dữ liệu. Chrome từ lâu đã được xem là “mặc định”, đến mức nhiều người dùng coi việc sử dụng nó là hiển nhiên, không cần cân nhắc.

Danh sách dữ liệu mà Chrome thu thập trải dài từ lịch sử duyệt web, thông tin tìm kiếm, vị trí địa lý chính xác, cho tới hình ảnh, bản ghi âm giọng nói và thông tin thanh toán. Khi đặt Chrome trong hệ sinh thái Google: nơi Gmail, Google Maps, YouTube, Google Photos và hàng loạt dịch vụ khác đều liên kết chặt chẽ.

Điều đáng nói là: rất nhiều người dùng tin tưởng Chrome vì họ tin tưởng Google, mà quên mất rằng mô hình kinh doanh cốt lõi của Google vẫn dựa trên quảng cáo và dữ liệu người dùng.

Một trong những điểm khiến báo cáo của Surfshark gây chấn động là việc chỉ ra phạm vi dữ liệu bị thu thập rộng hơn rất nhiều so với suy nghĩ thông thường.

Ngoài lịch sử duyệt web các trình duyệt này còn có khả năng thu thập hình ảnh cá nhân được lưu trên thiết bị, bản ghi âm giọng nói thông qua các tính năng tìm kiếm hoặc trợ lý ảo, thông tin thanh toán phục vụ mua sắm trực tuyến, cũng như dữ liệu vị trí địa lý chính xác theo thời gian thực.

Khi những mảnh ghép này được kết hợp lại, chúng không còn là dữ liệu rời rạc. Chúng trở thành một hồ sơ định danh kỹ thuật số hoàn chỉnh, phản ánh thói quen sinh hoạt, sở thích cá nhân, mức thu nhập ước đoán và thậm chí cả trạng thái tâm lý của người dùng.

2. Dữ liệu người dùng sẽ đi về đâu?

Các nhà phát triển ứng dụng thường đưa ra những lý do quen thuộc để biện minh cho việc thu thập dữ liệu, chẳng hạn như “cải thiện trải nghiệm người dùng”, “tối ưu hiệu suất” hay “ngăn chặn gian lận”. Những lý do này nghe qua có vẻ hợp lý vàtrong nhiều trường hợp, chúng đúng nhưng chỉ là một phần của câu chuyện.

2.1. Hồ sơ kỹ thuật số

Ông Justas Pukys, Giám đốc sản phẩm cấp cao tại Surfshark, đã chỉ ra một thực tế đáng suy ngẫm: dữ liệu thu thập cho phép các công ty vẽ nên một hồ sơ kỹ thuật số chi tiết về mỗi cá nhân. Hồ sơ này không chỉ mô tả bạn đã làm gì trong quá khứ, mà còn dự đoán bạn sẽ làm gì trong tương lai.

Từ dữ liệu duyệt web, các thuật toán có thể suy ra hành vi tiêu dùng. Từ vị trí và tần suất di chuyển, chúng có thể ước đoán tình hình tài chính. Từ nội dung bạn đọc và xem, chúng có thể phác họa quan điểm chính trị, mối quan tâm xã hội, thậm chí là tình trạng sức khỏe tinh thần.

Điều này lý giải vì sao bạn có thể thấy những quảng cáo “đúng đến rợn người” hoặc nhận được mức giá khác nhau cho cùng một sản phẩm so với người khác.

2.2. Nguy cơ rò rỉ dữ liệu và mất cắp danh tính

Rủi ro lớn nhất không chỉ dừng lại ở việc bị quảng cáo làm phiền. Khi dữ liệu được lưu trữ tập trung và chia sẻ qua nhiều bên thứ ba, chỉ cần một lỗ hổng bảo mật là đủ để biến hồ sơ cá nhân của bạn thành “món hàng” trên chợ đen.

Trong trường hợp xảy ra rò rỉ dữ liệu, những thông tin này có thể bị sử dụng cho các mục đích xấu như lừa đảo tài chính, giả mạo danh tính, tấn công có chủ đích hoặc tống tiền. Đáng lo ngại hơn, một khi dữ liệu đã bị phát tán, người dùng gần như không có cách nào để “thu hồi” hoàn toàn.

3. Lựa chọn nào cho người dùng trong thời đại thiếu niềm tin?

Khi niềm tin vào các ông lớn công nghệ ngày càng bị bào mòn, câu hỏi đặt ra là: người dùng có thực sự còn lựa chọn nào khác? Câu trả lời, theo Surfshark, là có nhưng đòi hỏi sự chủ động và hiểu biết hơn từ phía người dùng.

Những trình duyệt tôn trọng quyền riêng tư hơn

Theo khuyến nghị từ báo cáo, một số trình duyệt được đánh giá cao về mức độ tôn trọng quyền riêng tư, trong đó có Brave, Mi Browser và Tor, những nền tảng được cho là không thu thập dữ liệu người dùng. Bên cạnh đó, Samsung Internet chỉ thu thập hai loại dữ liệu, trong khi Ecosia dừng lại ở bốn loại con số khiêm tốn so với Chrome hay Edge.

Điểm chung của các trình duyệt này là triết lý phát triển xoay quanh quyền riêng tư, minh bạch và giảm thiểu theo dõi, thay vì tối đa hóa khai thác dữ liệu cho quảng cáo.

Giải pháp tình thế khi buộc phải dùng Chrome hoặc Edge

Trong thực tế, không phải ai cũng có thể ngay lập tức từ bỏ Chrome hay Edge, đặc biệt là khi công việc phụ thuộc vào hệ sinh thái Google hoặc Microsoft. Trong trường hợp đó, các chuyên gia khuyến nghị người dùng giảm thiểu rủi ro bằng cách hạn chế tối đa việc cấp quyền không cần thiết, sử dụng trình quản lý mật khẩu độc lập thay vì lưu trực tiếp trên trình duyệt và luôn bật VPN để tạo thêm một lớp bảo vệ cho dữ liệu cá nhân.

Mua Tài Khoản VPN Chính Hãng Giá Rẻ

Dù không thể xóa bỏ hoàn toàn việc theo dõi, những biện pháp này có thể giúp người dùng lấy lại phần nào quyền kiểm soát đối với cuộc sống số của mình.

Báo cáo của Surfshark là một lời cảnh tỉnh rõ ràng: quyền riêng tư trong thế giới số không còn là điều mặc định, mà là thứ người dùng phải chủ động bảo vệ. Trong khi các trình duyệt di động ngày càng trở nên thông minh và tiện lợi, cái giá phải trả đôi khi chính là dữ liệu cá nhân thứ phản ánh con người bạn rõ hơn bạn tưởng.

Việc lựa chọn trình duyệt, vì thế, không còn đơn thuần là câu chuyện về tốc độ hay giao diện. Đó là một quyết định mang tính chiến lược cho sự an toàn và tự do cá nhân trong dài hạn. Và trong thời đại mà dữ liệu chính là tiền tệ, sự tỉnh táo của người dùng chính là hàng rào phòng thủ quan trọng nhất.

Công Ty TNHH Phần Mềm SADESIGN

Mã số thuế: 0110083217

Liên Hệ Zalo

Liên Hệ Hotline

Liên Hệ Facebook