Tổng Hợp Các Sai Lầm Khi Chụp Bokeh Mà Người Mới Thường Mắc Phải

Bokeh từ lâu đã trở thành một trong những hiệu ứng được yêu thích nhất, đặc biệt trong chụp chân dung, lifestyle và sản phẩm. Hậu cảnh mờ mịn, chủ thể nổi bật, cảm giác không gian sâu và giàu cảm xúc là những gì người xem thường liên tưởng khi nhắc đến bokeh. Tuy nhiên, bokeh đẹp không đồng nghĩa với việc xóa phông thật nhiều. Trên thực tế, rất nhiều bức ảnh bokeh thất bại không phải vì thiếu thiết bị hay kỹ thuật quá cao siêu, mà vì người chụp mắc những lỗi rất cơ bản nhưng lặp đi lặp lại. Những lỗi này khiến bokeh trở nên phản tác dụng: ảnh mất chi tiết, chủ thể không nổi bật, bố cục rối mắt hoặc cảm giác giả tạo, thiếu tự nhiên. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp chi tiết những lỗi chụp ảnh bokeh phổ biến nhất, phân tích nguyên nhân và tác động của từng lỗi đến chất lượng hình ảnh. Từ đó, giúp bạn có cái nhìn đúng đắn hơn về bokeh và tránh được những sai lầm khiến bức ảnh trở nên kém thẩm mỹ, dù đã đầu tư rất nhiều công sức.

Mua Phần Mềm Bản Quyền Chính Hãng Giá Rẻ

1. Lạm Dụng Khẩu Độ Quá Lớn Khiến Ảnh Mất Chi Tiết

Một trong những lỗi phổ biến nhất khi chụp ảnh bokeh là thói quen luôn đặt khẩu độ ở mức lớn nhất mà ống kính cho phép, chẳng hạn như f/1.8, f/1.4 hoặc thậm chí f/1.2, bất kể bối cảnh hay mục đích chụp là gì. Rất nhiều người mặc định rằng khẩu càng lớn thì bokeh càng đẹp, hậu cảnh càng mờ thì ảnh càng “xịn”. Thực tế, đây là một quan niệm khá phiến diện.

Khi khẩu độ mở quá lớn, độ sâu trường ảnh trở nên cực kỳ mỏng. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ một lớp rất nhỏ trong không gian được nét, phần còn lại nhanh chóng rơi vào vùng out nét. Trong chụp chân dung, đặc biệt là chân dung cận mặt, hệ quả thường thấy là mắt có thể nét nhưng mũi, tai hoặc phần tóc phía sau lại mờ đi rõ rệt. Điều này tạo cảm giác bức ảnh thiếu cân bằng thị giác, gây khó chịu khi nhìn lâu, nhất là với người xem có gu thẩm mỹ tinh tế.

Không chỉ vậy, ở khẩu độ lớn nhất, rất nhiều ống kính vẫn chưa đạt được độ sắc nét tối ưu. Hiện tượng giảm độ tương phản, quang sai viền, viền tím hoặc softness nhẹ thường xuất hiện rõ hơn khi chụp wide open. Kết quả là bokeh tuy nhiều, nhưng tổng thể bức ảnh lại thiếu độ “đã mắt”, không đủ sắc nét để tạo cảm giác chuyên nghiệp.

Bokeh đẹp không nằm ở việc mở khẩu tối đa, mà nằm ở sự cân bằng giữa độ nét của chủ thể và độ mờ của hậu cảnh. Trong rất nhiều trường hợp, việc khép khẩu nhẹ xuống f/2.2, f/2.8 hoặc thậm chí f/4 lại giúp ảnh vừa đủ mờ nền, vừa giữ được chi tiết và độ sắc nét cần thiết cho chủ thể.

2. Lấy Nét Sai Điểm Làm Chủ Thể Không Nổi Bật

Nếu phải chọn ra một “kẻ thù” lớn nhất của ảnh bokeh, thì đó chính là lỗi lấy nét. Khi hậu cảnh đã được làm mờ mạnh, vai trò của điểm nét trở nên cực kỳ quan trọng. Chỉ cần lấy nét lệch một chút, toàn bộ bức ảnh có thể trở nên nhạt nhòa, thiếu điểm nhấn và tạo cảm giác như “mờ toàn bộ”.

Nguyên nhân phổ biến của lỗi này thường đến từ việc sử dụng chế độ lấy nét tự động nhưng không kiểm soát điểm AF. Máy ảnh có thể tự động bắt nét vào vùng có độ tương phản cao nhất, nhưng vùng đó chưa chắc đã là nơi bạn muốn người xem tập trung. Trong điều kiện ánh sáng yếu, hệ thống AF hoạt động kém chính xác hơn, khiến khả năng lấy nét sai càng cao.

Với độ sâu trường ảnh mỏng khi chụp bokeh, chỉ một thay đổi rất nhỏ cũng có thể làm điểm nét dịch chuyển. Người mẫu nghiêng đầu nhẹ, nhiếp ảnh gia tiến hoặc lùi vài centimet, hoặc đơn giản là bấm máy chậm hơn một nhịp, tất cả đều có thể khiến điểm nét rơi khỏi vị trí mong muốn.

Lỗi này đặc biệt dễ xảy ra khi chụp chân dung cận mặt hoặc chụp các sản phẩm nhỏ với bokeh mạnh. Khi chủ thể không đủ sắc nét, phần nền mờ phía sau không còn tác dụng tôn chủ thể nữa, mà ngược lại, làm lộ rõ sự thiếu chính xác trong kỹ thuật chụp. Một bức ảnh bokeh chỉ thực sự đẹp khi điểm nét được đặt đúng chỗ và đủ sắc để “đỡ” toàn bộ phần mờ phía sau.

3. Khoảng Cách Giữa Chủ Thể Và Hậu Cảnh Không Phù Hợp

Rất nhiều người khi chụp bokeh chỉ tập trung vào thông số máy và ống kính, mà quên mất một yếu tố cực kỳ quan trọng: khoảng cách giữa chủ thể và hậu cảnh. Trên thực tế, bokeh đẹp không chỉ phụ thuộc vào khẩu độ lớn hay tiêu cự dài, mà còn phụ thuộc rất nhiều vào cách bạn sắp xếp không gian trong khung hình.

Một lỗi thường gặp là đặt chủ thể quá gần phông nền. Trong trường hợp này, dù bạn có mở khẩu lớn đến đâu, hậu cảnh vẫn giữ lại khá nhiều chi tiết và không mờ như mong muốn. Kết quả là bokeh yếu, chủ thể không được tách bạch rõ ràng, bức ảnh thiếu chiều sâu.

Ngược lại, có những trường hợp hậu cảnh được đặt quá xa nhưng lại không có cấu trúc hoặc điểm sáng phù hợp. Khi đó, bokeh tạo ra rất nhạt nhòa, không có hình dạng rõ ràng, khiến hiệu ứng mờ trở nên vô nghĩa. Ảnh trông mờ nhưng không đẹp, thiếu cảm giác không gian và không tạo được ấn tượng thị giác.

Việc không chủ động kiểm soát khoảng cách phía sau chủ thể khiến rất nhiều bức ảnh bokeh rơi vào trạng thái “có cũng như không”. Người chụp cần hiểu rằng bokeh là kết quả của mối quan hệ giữa chủ thể, hậu cảnh và vị trí máy ảnh, chứ không phải chỉ là một thông số đơn lẻ.

4. Hậu Cảnh Rối Hoặc Có Chi Tiết Gây Nhiễu

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là cho rằng bokeh có thể “che giấu” mọi hậu cảnh xấu. Thực tế hoàn toàn ngược lại. Nếu hậu cảnh có quá nhiều chi tiết phức tạp, tương phản mạnh hoặc màu sắc lộn xộn, bokeh tạo ra có thể trở nên rối mắt và gây nhiễu thị giác.

Những đốm sáng gắt, bảng hiệu nhiều màu, các đường thẳng chồng chéo hoặc vật thể có hình dạng rõ ràng phía sau khi bị làm mờ sẽ tạo thành những mảng bokeh loạn, khiến người xem bị phân tâm khỏi chủ thể chính. Điều này thường xảy ra khi chụp ngoài trời đông người, khu phố nhiều ánh đèn hoặc không gian có ánh sáng phức tạp.

Bokeh đẹp cần một hậu cảnh đủ đơn giản để khi mờ đi, nó trở thành lớp nền mềm mại, hỗ trợ chủ thể chứ không cạnh tranh sự chú ý. Nếu hậu cảnh đã rối ngay từ đầu, việc làm mờ chỉ khiến sự rối rắm đó trở nên khó chịu hơn, chứ không hề “cứu” được bố cục.

5. Ánh Sáng Không Phù Hợp Làm Bokeh Kém Thẩm Mỹ

Ánh sáng là yếu tố cốt lõi quyết định chất lượng bokeh, nhưng lại thường bị xem nhẹ. Một lỗi phổ biến là chụp bokeh trong điều kiện ánh sáng quá phẳng, không có điểm nhấn. Khi ánh sáng quá đều và thiếu highlight, bokeh dù mờ nhưng trông “chết”, thiếu sự lung linh và chiều sâu cần thiết.

Ở chiều ngược lại, ánh sáng quá gắt hoặc chiếu trực diện vào ống kính lại dễ gây cháy sáng, flare không kiểm soát và mất chi tiết. Điều này không chỉ làm giảm chất lượng bokeh mà còn phá vỡ toàn bộ bố cục ảnh.

Ngoài ra, việc đặt nguồn sáng phía sau chủ thể nhưng không kiểm soát hướng chiếu và cường độ cũng khiến bokeh bị méo, không tròn đều hoặc xuất hiện viền sáng gắt. Những chi tiết này khiến bokeh trở nên khó chịu và kém tinh tế, đặc biệt khi nhìn ở kích thước lớn.

6. Sử Dụng Ống Kính Không Phù Hợp Với Mục Đích Bokeh

Không phải ống kính nào cũng được sinh ra để tạo bokeh đẹp. Một lỗi khá phổ biến là sử dụng ống kính kit khẩu nhỏ, sau đó cố gắng tạo bokeh bằng cách zoom hết cỡ hoặc chỉnh hậu kỳ mạnh tay. Kết quả thường là nền mờ cứng, thiếu chuyển mượt và trông rất “giả”.

Chất lượng bokeh phụ thuộc rất nhiều vào thiết kế quang học của ống kính, bao gồm khẩu độ tối đa, số lượng và hình dạng lá khẩu, tiêu cự cũng như cách xử lý quang sai. Có những ống kính cho bokeh tròn, mềm và mịn; nhưng cũng có những ống kính tạo bokeh méo, viền cứng hoặc hình đa giác rất rõ.

Khi không hiểu rõ đặc tính bokeh của ống kính đang sử dụng, người chụp dễ rơi vào trạng thái thất vọng với kết quả, dù đã áp dụng đúng thông số cơ bản. Hiểu thiết bị mình đang dùng quan trọng không kém việc sở hữu thiết bị tốt.

7. Bố Cục Kém Khiến Bokeh Không Hỗ Trợ Được Chủ Thể

Bokeh chỉ thực sự phát huy giá trị khi phục vụ cho bố cục tổng thể. Một lỗi thường gặp là quá tập trung vào việc làm mờ hậu cảnh mà quên mất cách sắp xếp chủ thể trong khung hình. Khi bố cục yếu, bokeh dù nhiều cũng không thể cứu được bức ảnh.

Việc đặt chủ thể ở vị trí thiếu cân đối, để bokeh chiếm quá nhiều diện tích hoặc làm lệch trọng tâm thị giác khiến người xem không biết nên tập trung vào đâu. Trong một số trường hợp, bokeh còn “nuốt” mất đường nét quan trọng của chủ thể, khiến ảnh trở nên nhạt nhòa và thiếu điểm nhấn.

Bokeh đẹp là bokeh biết “đứng đúng chỗ”, hỗ trợ chủ thể thay vì cạnh tranh sự chú ý.

8. Lạm Dụng Hậu Kỳ Làm Bokeh Giả Và Thiếu Tự Nhiên

Với sự phát triển của phần mềm chỉnh sửa ảnh, việc tạo bokeh giả trở nên quá dễ dàng. Một lỗi thường gặp là làm mờ nền quá tay, khiến viền chủ thể bị lem, chuyển vùng nét mờ thiếu tự nhiên.

Bokeh giả thường có đặc điểm là nền mờ đều một cách máy móc, không có sự chuyển dần theo không gian. Trong ảnh chân dung, tóc và các chi tiết nhỏ rất dễ bị xóa mất hoặc cắt viền thô, tạo cảm giác “ảnh app” rõ rệt.

Hậu kỳ nên là công cụ hỗ trợ, không phải là giải pháp thay thế cho kỹ thuật chụp bokeh đúng cách ngay từ đầu.

9. Không Hiểu Bản Chất Bokeh, Chụp Theo Cảm Tính

Lỗi sâu xa nhất, nhưng cũng phổ biến nhất, là không hiểu bản chất của bokeh. Nhiều người chỉ xem bokeh như một hiệu ứng xóa phông, chụp theo cảm tính hoặc bắt chước người khác mà không hiểu vì sao ảnh đó đẹp.

Bokeh là kết quả của sự kết hợp giữa khẩu độ, tiêu cự, khoảng cách, ánh sáng và bố cục. Khi không nắm được các yếu tố này, người chụp dễ rơi vào trạng thái thử rồi sai liên tục. Ảnh có lúc đẹp, có lúc không, không ổn định và rất khó lặp lại kết quả mong muốn.

Điều này đặc biệt bất lợi với những ai chụp ảnh thương mại, chân dung dịch vụ hoặc muốn xây dựng phong cách cá nhân lâu dài.

Bokeh là một công cụ mạnh mẽ trong nhiếp ảnh, nhưng chỉ phát huy giá trị khi được sử dụng đúng cách. Những lỗi chụp ảnh bokeh thường gặp không đến từ việc thiếu thiết bị đắt tiền, mà chủ yếu xuất phát từ việc hiểu sai bản chất và lạm dụng hiệu ứng mờ nền.

Mua Phần Mềm Bản Quyền Chính Hãng Giá Rẻ

Công Ty TNHH Phần Mềm SADESIGN

Mã số thuế: 0110083217

Liên Hệ Zalo

Liên Hệ Hotline

Liên Hệ Facebook