Microsoft chuẩn bị trao thêm quyền kiểm soát AI cho người dùng Windows 11

Trí tuệ nhân tạo đã trở thành một phần ngày càng quan trọng trong chiến lược phát triển của Microsoft. Từ việc đầu tư hàng tỷ USD vào OpenAI cho đến việc đưa Copilot vào gần như mọi sản phẩm, hãng phần mềm lớn nhất thế giới đang nỗ lực biến AI thành một lớp công nghệ cốt lõi của hệ sinh thái Windows.

Tuy nhiên, khi AI ngày càng hiện diện sâu hơn trong hệ điều hành, một câu hỏi cũng liên tục được cộng đồng người dùng đặt ra: Liệu người dùng có quyền quyết định những thành phần AI nào được cài đặt trên máy tính của mình hay không?

Những thông tin mới xuất hiện từ các bản dựng thử nghiệm của Windows 11 cho thấy Microsoft có thể đang chuẩn bị đưa ra câu trả lời cho vấn đề này. Theo đó, công ty được cho là đang thử nghiệm một hệ thống quản lý riêng dành cho các mô hình AI, cho phép người dùng xem, quản lý và thậm chí gỡ bỏ những thành phần AI được cài đặt sẵn trên thiết bị.

1. AI đang trở thành một phần không thể tách rời của Windows 11

Để hiểu vì sao thay đổi này được quan tâm, cần nhìn lại cách Microsoft đã tích hợp AI vào Windows trong thời gian gần đây.

Ban đầu, AI trên Windows chủ yếu xuất hiện dưới dạng các dịch vụ trực tuyến. Khi người dùng sử dụng Copilot hoặc các tính năng thông minh khác, phần lớn quá trình xử lý được thực hiện trên các máy chủ đám mây của Microsoft.

Tuy nhiên, xu hướng hiện nay đang thay đổi nhanh chóng.

Nhờ sự phát triển của các bộ xử lý AI chuyên dụng (NPU - Neural Processing Unit), ngày càng nhiều tác vụ trí tuệ nhân tạo được thực hiện trực tiếp trên thiết bị thay vì gửi dữ liệu lên máy chủ từ xa.

Đây là hướng đi mà Microsoft đặc biệt chú trọng trong thế hệ máy tính Copilot+ PC mới.

Những chiếc PC này được thiết kế để xử lý các mô hình AI cục bộ với hiệu suất cao hơn, độ trễ thấp hơn và khả năng bảo vệ quyền riêng tư tốt hơn.

Kết quả là ngày càng nhiều mô hình AI được cài đặt trực tiếp bên trong Windows 11.

Các tính năng như tạo ảnh, chỉnh sửa ảnh, dịch thuật thời gian thực, tóm tắt nội dung, tìm kiếm thông minh hay hỗ trợ năng suất đều có thể dựa vào các mô hình hoạt động ngay trên máy tính.

Điều này mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng kéo theo những vấn đề mới.

2. Khi AI bắt đầu chiếm tài nguyên hệ thống

Không giống những ứng dụng truyền thống có dung lượng vài chục hoặc vài trăm MB, các mô hình AI hiện đại thường yêu cầu lượng dữ liệu lớn hơn rất nhiều.

Một mô hình AI cục bộ có thể chiếm hàng GB dung lượng lưu trữ, chưa kể đến bộ nhớ đệm, dữ liệu huấn luyện bổ sung và các thành phần liên quan.

Đối với những người sử dụng máy tính có ổ SSD dung lượng thấp, đây không phải là con số nhỏ.

Nhiều người dùng bắt đầu nhận thấy rằng sau mỗi đợt cập nhật Windows, hệ điều hành ngày càng chiếm nhiều không gian lưu trữ hơn.

Một phần nguyên nhân đến từ việc Microsoft liên tục bổ sung các thành phần AI mới.

Bên cạnh dung lượng lưu trữ, các mô hình AI cũng có thể tiêu thụ tài nguyên hệ thống như RAM, CPU hoặc NPU trong một số tình huống nhất định.

Mặc dù Microsoft đã tối ưu hóa các quy trình này để hạn chế ảnh hưởng đến hiệu năng, không phải ai cũng cảm thấy thoải mái với việc những thành phần mà họ không sử dụng vẫn tồn tại trên thiết bị.

Đó là lý do nhiều người dùng mong muốn có quyền kiểm soát rõ ràng hơn đối với AI trên Windows.

3. Dấu hiệu thay đổi từ các bản dựng thử nghiệm

Theo những phát hiện gần đây trong chương trình Windows Insider, Microsoft đang thử nghiệm một khu vực quản lý mới dành riêng cho các mô hình AI.

Khu vực này xuất hiện trong phần cài đặt hệ thống và được cho là có nhiệm vụ hiển thị danh sách những mô hình AI hiện có trên thiết bị.

Điểm đáng chú ý nhất là khả năng quản lý từng thành phần riêng lẻ.

Nếu những gì xuất hiện trong các bản thử nghiệm được giữ nguyên khi phát hành chính thức, người dùng có thể biết chính xác mô hình nào đang được cài đặt, chúng phục vụ chức năng gì và tiêu tốn bao nhiêu tài nguyên.

Quan trọng hơn, một số thành phần có thể được gỡ bỏ nếu người dùng không có nhu cầu sử dụng.

Đây là sự thay đổi đáng kể so với hiện tại, khi phần lớn các mô hình AI tích hợp trong Windows hoạt động như những thành phần hệ thống mà người dùng gần như không thể can thiệp.

4. Từ AI bắt buộc sang AI tùy chọn

Trong nhiều năm, Microsoft thường tích hợp các tính năng mới trực tiếp vào Windows như một phần không thể tách rời của hệ điều hành.

Cách tiếp cận này giúp đảm bảo mọi người dùng đều có trải nghiệm nhất quán, nhưng đôi khi cũng gây ra tranh cãi.

Trình duyệt Internet Explorer trước đây từng là ví dụ điển hình.

Sau đó là Microsoft Edge, OneDrive và gần đây nhất là Copilot.

Mỗi khi một thành phần mới được tích hợp sâu vào hệ điều hành, luôn xuất hiện hai luồng quan điểm trái ngược.

Một bên đánh giá cao những tiện ích mà công nghệ mới mang lại.

Bên còn lại cho rằng người dùng cần được quyền quyết định những gì được cài đặt trên thiết bị cá nhân của họ.

Nếu Microsoft thực sự cho phép gỡ bỏ các mô hình AI, đây có thể được xem là bước chuyển quan trọng từ triết lý "AI cho mọi người" sang "AI theo lựa chọn của người dùng".

Điều đó không có nghĩa Microsoft từ bỏ AI.

Ngược lại, công ty vẫn đang đầu tư mạnh mẽ vào lĩnh vực này.

Tuy nhiên, hãng dường như đang nhận ra rằng quyền kiểm soát của người dùng cũng là yếu tố quan trọng không kém.

5. Vì sao người dùng muốn gỡ bỏ AI?

Có nhiều lý do khiến một bộ phận người dùng mong muốn loại bỏ các thành phần AI khỏi Windows 11.

Đầu tiên là vấn đề dung lượng lưu trữ.

Không phải ai cũng sở hữu máy tính với ổ SSD dung lượng lớn. Đối với những thiết bị giá rẻ hoặc máy tính đã sử dụng nhiều năm, từng GB dung lượng đều có giá trị.

Việc loại bỏ các mô hình AI không cần thiết có thể giúp giải phóng không gian lưu trữ đáng kể.

Lý do thứ hai là hiệu suất.

Mặc dù các mô hình AI hiện đại được tối ưu hóa tốt hơn trước đây, một số người dùng vẫn muốn hệ thống của mình càng gọn nhẹ càng tốt.

Những người làm việc với phần mềm chuyên dụng, chơi game hoặc xử lý dữ liệu lớn thường ưu tiên dành toàn bộ tài nguyên cho nhu cầu chính thay vì các tính năng phụ trợ.

Ngoài ra còn có yếu tố liên quan đến quyền riêng tư.

Một số người dùng không muốn sử dụng các công cụ AI vì lo ngại về cách dữ liệu được xử lý hoặc đơn giản là không cảm thấy cần thiết.

Việc có quyền tắt hoặc gỡ bỏ các thành phần này giúp họ cảm thấy chủ động hơn trong việc kiểm soát thiết bị cá nhân.

6. AI trên thiết bị là tương lai của Windows

Mặc dù Microsoft có thể cho phép người dùng gỡ bỏ một số mô hình AI, điều đó không có nghĩa vai trò của AI trên Windows sẽ giảm đi.

Ngược lại, xu hướng xử lý AI trực tiếp trên thiết bị được dự đoán sẽ tiếp tục phát triển mạnh trong những năm tới.

Có nhiều lý do khiến ngành công nghệ đang chuyển hướng theo con đường này.

Thứ nhất là tốc độ phản hồi.

Khi AI hoạt động ngay trên thiết bị, người dùng không cần chờ dữ liệu được gửi lên máy chủ và xử lý từ xa.

Điều này giúp các tính năng trở nên nhanh hơn đáng kể.

Thứ hai là quyền riêng tư.

Những dữ liệu nhạy cảm có thể được xử lý ngay trên máy tính mà không cần rời khỏi thiết bị.

Điều này đặc biệt quan trọng trong môi trường doanh nghiệp hoặc các lĩnh vực có yêu cầu bảo mật cao.

Thứ ba là chi phí vận hành.

Nếu mọi tác vụ AI đều phải chạy trên đám mây, Microsoft sẽ phải duy trì hệ thống máy chủ khổng lồ với chi phí rất lớn.

Việc chuyển một phần khối lượng công việc sang thiết bị người dùng giúp giảm đáng kể áp lực này.

Chính vì vậy, số lượng mô hình AI trên Windows nhiều khả năng sẽ còn tăng lên trong tương lai.

Điểm khác biệt nằm ở chỗ người dùng có thể được trao nhiều quyền lựa chọn hơn.

7. Tác động đến hệ sinh thái Copilot

Một trong những câu hỏi được quan tâm nhất là liệu Copilot có thể bị gỡ bỏ hay không.

Hiện tại chưa có dấu hiệu cho thấy Microsoft sẽ cho phép loại bỏ hoàn toàn trợ lý AI này.

Tuy nhiên, việc xuất hiện hệ thống quản lý mô hình AI cho thấy công ty đang tách biệt dần giữa giao diện người dùng và các thành phần AI nền tảng.

Điều đó mở ra khả năng trong tương lai người dùng có thể lựa chọn mức độ tích hợp của Copilot trên thiết bị.

Ví dụ, một số người chỉ muốn sử dụng Copilot trực tuyến thông qua trình duyệt mà không cần cài đặt các mô hình AI cục bộ.

Những người khác có thể muốn tải thêm các mô hình nâng cao để tận dụng tối đa sức mạnh phần cứng.

Cách tiếp cận linh hoạt này có thể giúp Microsoft đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của hàng trăm triệu người dùng Windows trên toàn thế giới.

8. Cuộc tranh luận về AI trong hệ điều hành vẫn chưa kết thúc

Sự xuất hiện ngày càng dày đặc của AI trong Windows đã tạo ra những cuộc tranh luận kéo dài trong cộng đồng công nghệ.

Nhiều người tin rằng AI sẽ trở thành giao diện tương tác chính của máy tính trong tương lai.

Theo quan điểm này, việc tích hợp AI sâu vào hệ điều hành là điều tất yếu.

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến cho rằng công nghệ chỉ thực sự hữu ích khi người dùng có quyền lựa chọn.

Không phải ai cũng cần trợ lý AI trong mọi tình huống.

Không phải ai cũng muốn hệ điều hành liên tục bổ sung thêm các tính năng mới mà họ không sử dụng.

Bởi vậy, việc Microsoft cân nhắc cho phép quản lý và gỡ bỏ các mô hình AI có thể được xem như nỗ lực tìm kiếm điểm cân bằng giữa đổi mới công nghệ và quyền tự chủ của người dùng.

9. Windows 11 đang tiến tới một hệ điều hành linh hoạt hơn

Nhìn rộng hơn, thay đổi này phản ánh xu hướng phát triển mới của Windows.

Trong nhiều năm, hệ điều hành của Microsoft thường bị chỉ trích vì ngày càng trở nên phức tạp với nhiều thành phần được cài đặt sẵn.

Tuy nhiên, thị trường hiện nay đang yêu cầu sự linh hoạt cao hơn.

Người dùng muốn có khả năng tùy chỉnh hệ thống theo nhu cầu riêng thay vì phải chấp nhận một cấu hình cố định.

Việc cho phép quản lý các mô hình AI theo cách tương tự như ứng dụng hoặc tính năng tùy chọn là bước đi phù hợp với xu hướng đó.

Nó giúp Windows trở nên cá nhân hóa hơn và phù hợp với nhiều nhóm người dùng khác nhau.

10. Kết luận

Microsoft dường như đang chuẩn bị mang đến cho người dùng Windows 11 một quyền kiểm soát mới đối với các thành phần AI trên thiết bị. Khả năng xem, quản lý và gỡ bỏ các mô hình AI cài sẵn không chỉ giúp tối ưu dung lượng lưu trữ và tài nguyên hệ thống mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận của hãng đối với trí tuệ nhân tạo.

Trong bối cảnh AI đang trở thành trung tâm của mọi nền tảng công nghệ, việc trao cho người dùng nhiều quyền lựa chọn hơn có thể là bước đi cần thiết để duy trì sự cân bằng giữa đổi mới và quyền kiểm soát cá nhân. Nếu được triển khai chính thức, đây sẽ là một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của Windows 11 trong kỷ nguyên AI, đồng thời mở ra một tương lai nơi người dùng có thể tự quyết định mức độ hiện diện của trí tuệ nhân tạo trên chiếc máy tính của mình.

Công Ty TNHH Phần Mềm SADESIGN

Mã số thuế: 0110083217

 

Liên Hệ Zalo

Liên Hệ Hotline

Liên Hệ Facebook